పండ్లు అమ్ముకుంటూ… పాఠశాల కట్టించిన మహానుభావుడు – పద్మశ్రీ హరేకల హజబ్బా

తెల్లటి ధోవతి, సాదాసీదా చొక్కా, మెడలో కండువా… కాళ్లకు చెప్పులూ లేకుండా కనిపించే ఈ 68 ఏళ్ల వ్యక్తి పేరు హరేకల హజబ్బా. మంగళూరు వీధుల్లో బత్తాయి పండ్లు అమ్ముకుంటూ జీవనం సాగించే ఈ సాధారణ మనిషి, తన అసాధారణ సేవాభావంతో దేశ నాలుగో అత్యున్నత పురస్కారం పద్మశ్రీను రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా అందుకున్నారు. రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో ఆయన వినమ్రత అందరి దృష్టిని ఆకర్షించింది.

ఆర్థికంగా సాధారణ స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ, సేవాభావంలో మాత్రం హజబ్బా నిజమైన ధనవంతుడు. “చదువు విలువ చదవని వారికే బాగా తెలుస్తుంది” అనే మాటకు ఆయన జీవితం ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. పండ్లు అమ్మి సంపాదించిన కొద్దిపాటి ఆదాయాన్ని కూడబెట్టి, పేద పిల్లల కోసం పాఠశాల నిర్మించడం ద్వారా ఎన్నో కుటుంబాలకు వెలుగునిచ్చారు. అందుకే ఆయన సేవలను గుర్తించి పద్మశ్రీ వంటి గొప్ప పురస్కారం ఆయనను వరించింది.

ఎవరు హరేకల హజబ్బా?

దక్షిణ కన్నడ జిల్లాలోని మంగళూరు తాలూకా న్యూపడపు గ్రామానికి చెందిన హరేకల హజబ్బా నిరక్షరాస్యుడు. స్థానికంగా బత్తాయి పండ్లు అమ్ముతూ జీవనం సాగిస్తున్నారు. ఒకసారి ఓ విదేశీ జంట ఆయన వద్దకు వచ్చి పండ్ల ధరను ఆంగ్లంలో అడిగారు. ఆయనకు ఇంగ్లీష్‌ తెలియక కన్నడలో చెప్పడంతో వారికి అర్థం కాలేదు. ఆ జంట అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోవడంతో హజబ్బా తీవ్రంగా బాధపడ్డారు. “నేను చదివి ఉంటే ఇలా జరిగేది కాదు” అనే భావన ఆయనను కలచివేసింది.

అప్పుడే ఆయన ఒక నిర్ణయం తీసుకున్నారు—తాను చదవలేకపోయినా, తనలా మరెవరూ అజ్ఞానం వల్ల ఇబ్బంది పడకూడదని. అప్పటి నుంచి తన సంపాదనలో కొంత మొత్తాన్ని పేద పిల్లల చదువుకోసం దాచడం ప్రారంభించారు. 2000 సంవత్సరంలో కొంతమంది పేద విద్యార్థులతో కలిసి స్థానిక మదర్సాలో ప్రాథమిక పాఠశాల ప్రారంభించారు. తర్వాత పిల్లల సంఖ్య పెరగడంతో పూర్తి స్థాయి పాఠశాల నిర్మించాలనే సంకల్పంతో తన పొదుపు సొమ్ముతో ఎకరం స్థలం కొనుగోలు చేశారు. ఇతర దాతల సహకారం, ప్రభుత్వ అధికారుల మద్దతుతో న్యూపడపు గ్రామంలో పాఠశాలను నిర్మించారు. ఇప్పటికీ హజబ్బా ప్రతిరోజూ పాఠశాల ప్రాంగణాన్ని స్వయంగా శుభ్రం చేస్తూ, విద్యార్థులకు అవసరమైన వసతులను చూసుకుంటున్నారు.

పద్మశ్రీ ప్రకటించగా మొదట నమ్మలేకపోయారు

హజబ్బా సేవలను మెచ్చి కర్ణాటక ప్రభుత్వం పలుమార్లు సత్కరించింది. అనంతరం కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా ఆయన సేవలను గుర్తించి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. మొదట ఫోన్‌లో వచ్చిన సమాచారాన్ని ఆయన నమ్మలేకపోయారు. తర్వాత దక్షిణ కన్నడ జిల్లా అధికారుల ద్వారా అధికారికంగా తెలియజేయడంతో ఆయనకు అది నిజమని అర్థమైంది. “ఇది కలలా అనిపించింది… ఈ గౌరవం నాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇచ్చింది” అని ఆయన ఆనందాన్ని వ్యక్తం చేశారు.

హజబ్బాను ఢిల్లీకి తీసుకెళ్లేందుకు స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేశారు. ప్రభుత్వమే అన్ని ఖర్చులు భరించి ఆయనను రాష్ట్రపతి భవన్‌కు ఆహ్వానించింది. అక్కడ దేశ ప్రథమ పౌరుడి చేతుల మీదుగా పద్మశ్రీ అందుకోవడం ఆయన సేవాభావానికి లభించిన అత్యున్నత గౌరవంగా నిలిచింది.

సాధారణ జీవితం గడిపినా, అసాధారణ సంకల్పంతో సమాజానికి వెలుగు నింపిన హరేకల హజబ్బా—విద్య ద్వారా మార్పు సాధ్యమని నిరూపించిన స్ఫూర్తిదాయక వ్యక్తిత్వం.